JEVREJSKO POREKLO SRBA- DEO 6.

„Nova godina“ kao pomen na jevrejsko obrezivanje Isusa Hrista

Praznik koji se slavi osmog dana od Božića i rođenja Isusa (hebrejski Jošue) je judeohrišćanska Nova godina. Za katolike to je 1. januar po Gregorijanskom kalendaru (osmi dan od navodnog rođenja Isusa Hrista, 25. decembra), a za tzv. „pravoslavne“ crkve koje i dalje koriste Julijanski crkveni kalendar (Srpsku, Rusku, Jerusalimsku, Gruzijsku, Antiohijsku), to je 14. januar (osmidan od navodnog rođenja Isusa Hrista, 7. januara).

Ovaj „praznik“ se ,dakle, slavi u znak pomena na jevrejsko obrezivanje Isusa Hrista. Štaviše, u tzv. Srpskoj pravoslavnoj crkvi taj se praznik i zove “ Obrezenje Gospodnje“- Nova godina.

Čin obrezivanja (cirkumzicij) je jevrejski verski običaj kojim se iskazuje savez jevrejskog „naroda“ sa Bogom i koji se odnosi na svu mušku decu i to još od jevrejskog praoca Abrahama. Na hebrejskom se ono zove „Berit (Brit) Mila“ i u direktnom prevodu sa hebrejskog znači „Savez o obrezanju“.

Ova obaveza za jevreje je eksplicitno pomenuta na više mesta u Bibliji, pa tako u Knjizi postanka; 17:10-14 kaže: „A ovo je savez moj sa tobom (Abrahamom) i tvojim potomstvom (Jevrejima)…svako muško među vama, neka bude obrezano…“ Takođe i u Levitskim zakonima; 12:3, ona se jasno ponavlja: „Osmog dana neka se dete obreže“. U Knjizi o Jošui; 5:7-8…“i njih je Jošua obrezao…kada je bio obrezan sav narod, počivali su u taboru, sve dok nisu ozdravili“.

Prikaz rituala verskog obrezanja jevrejskog muškog deteta – bebe, osmog dana od rođenja, što je čin koji je obavljen i nad Isusom (hebrejski Jošuom)


Prikaz rituala verskog obrezanja jevrejskog muškog deteta – bebe, osmog dana od rođenja, što je čin koji je obavljen i nad Isusom (hebrejski Jošuom)

Pošto je Isus (hebrejski Jošua) bio Jevrej, osmog dana po rođenju u skladu sa tim jevrejskim verskim zakonom Isus je doveden u jevrejski Hram u Jerusalimu gde je i obrezan, kada i dobija ime Isus (hebrejski Jošua).

O ovome govori i Biblija, judeohrišćanski Novi zavet; Jevanđelje po Luki; 2:21-23: „Kad prođe osam dana i kada je Dete trebalo obrezati, nadenuše mu ime Isus…prema Mojsijevom zakonu, donesoše ga u Jerusalim da ga prikažu Gospodinu (Bogu)“, kako je pisano u zakonu Gospodnjem (jevrejskom Starom zavetu).

Ovaj momenat, čin Isusovog (hebrejski Jošuinog) obrezivanja, čest je motiv brojnih „umetničkih“ prikaza u judeohrišćanskoj kulturi, što možete videti na slikama:

Slika autora Đovani Belinija, oko 1500. godine
Skulptura katedrale u kartesu, Francuska
Vitraž prozora katedrale

ZUKETO – svilena kapica papa, kardinala, episkopa, po uzoru na na kapicu pobožnih jevreja – KIPA

ZUKETO (italijanska reč, znači „kapica“. Inače, Italijani su Sefardskog porekla) je mala svilena poluloptasta crvena kapica koju nose pape, kardinali, monsinjori, episkopi, opati, đakoni i sveštenici. Propis svake od (judeo) hrišćanskih crkava propisuje situacije i prilike u kojima se, ili povodom kojih, se one nose.

Najstariji poznati izvor koji upućuje na običaj nošenja ove kapice kod visokih (judeo) hrišćanskih dostojanstvenika je iz 1464. godine, kada kardinali iz reda tzv. „svetovnih sveštenika“ primaju ove kapice (zuketo) i to crvene boje, od pape Pavla Drugog (1464. – 1471. godine).

Papa Benedikt XVI (levo) i tada kardinal Horhe Mario Bergoljo – sadašnji papa Franjo (desno)
Papa Benedikt XVI (desno) i „hrišćanski“ kardinali na molitvi

Strogo regulisano detaljnim propisima predviđene su situacije i okolnosti u kojima pape, kardinali, episkopi, opati i druga crkvena lica nose ove kapice i koje su one boje. Pape nose bele kapice, kardinali crvene, episkopi i opati ljubičaste i đakoni crne.


Veoma je uočljiva neverovatna (namerna) sličnost ovih kapica sa kapicama koje nose pobožni jevreji.

Okolnost nošenje ovih kapica (kipa) datira još iz tekstova datih u jevrejskom Starom zavetu (Bibliji) i Talmudu (Talmud je zbornik postbiblijske literature, sistematizovan u 22 knjige). Pa tako u Drugoj knjizi Samuilovoj; 15:30, piše: „David (izraelski kralj) se uspinjao na Maslinovu goru…pokrivene glave…tako i sav „narod“ koji ga je pratio iđaše pokrivene glave“, a u Talmudu, u prvoj knjizi Mišne (osnovni deo Talmuda), u knjizi o Šabatu (jevrejski praznik „Subote“) 156b, piše: „Pokrivajte glavu da bi pokazali poštovanje prema nebu (Bogu)“. Ovu okolnost „poštovanja Boga“ nošenje kapice potvrđuje i drugi česti naziv za „kipa“, a to je JARMULKA, što je jidiš reč koja dolazi od aramejske reči koja znači „STRAH OD KRALJA“ ili „(STRAHO) poštovanje Kralja“ (dalje razmišljate sami).

Kapica zuketo koje nose pape

Kapice kipa koje nose pobožni Jevreji

OBIČAJ POKRIVANJA GLAVE PRIMARNO JE KARAKTERISTIČAN ZA RELIGIOZNE JEVREJE, A OBAVEZAN JE ZA SVE JEVREJE PRILIKOM MOLITVI, ČITANJA SVETIH KNJIGA I ULASKA U SINAGOGE (CRKVE). Ortodoksni jevreji nose crne kipa kapice, dok sledbenici osnivača „Breslovskog hasidizma“, Reb Nahmana Breslova, nose bele kapice – kipa.

Susret Papa Benedikt XVI sa predstavnicima jevrejskih organizacija (svi sa istim kapicama)

Jedina razlika koja postoji između ove dve kapice je u tome da papska (zuketo), kao i ostale kapice „hriščanskih“ velikodostojnika, nezavisno od njihovih boja, na samom vrhu imaju malu peteljku. Osim toga jevrejske kipa kapice, pored toga što mogu da budu svilene, mogu biti i pletene (od same svile, konca ili vune).

Nema nikakvog pravila nošenja ove ili bilo kakvih drugih kapa kod „hrišćanskih“ velikodostojnika, samog pape i crkvenih episkopa, dok je kod jevreja jedini razlog da je to verski propis. Ipak, iz samog mog dosadašnjeg pisanja o „poreklu srba“, zaključak možete doneti i sami.

Nastaviće se…

Druga strana istorije